Co to jest krew?
Krew jest tkanką złożoną z
komórek-krwinek czerwonych, białych i płytkowych, które pływają
w części płynnej krwi zwanej osoczem lub plazmą. Jedną z cech
krwi ludzkiej jest jej zróżnicowanie serologiczne - człowiek ma
jedną z czterech grup krwi: A, B, AB lub 0. Oprócz grupy krwi
układu AB0 człowiek może posiadać na swoich krwinkach antygen Rh
D. Posiada go około 85% ogółu ludności - taką krew określa się
jako Rh dodatnią. Pozostałe 15% ludzi nie ma tego antygenu - ich
krew określa się jako Rh ujemną. Grupę krwi układu AB0 i Rh
oznacza się u każdego potencjalnego biorcy (pacjenta) po to, aby
chory otrzymał do przetoczenia zawsze zgodną grupowo krew lub
osocze. Dla wielu chorych jedynym ratunkiem jest przetoczenie
krwi. Czy możesz im pomóc? TAK! Jeśli masz krew Rh ujemną -
zostań krwiodawcą.
Oto
statystyki grup krwi, według danych Instytutu Hematologii i Transfuzjologii
Ilustracja
przedstawia procentowy udział grup krwi w całej populacji
Informacje dla krwiodawców
Kto może zostać krwiodawcą?
Krew lub osocze może oddać każdy
zdrowy człowiek w wieku od 18 do 60 lat. Starsi ludzie mogą
oddać krew wyjątkowo, po zakwalifikowaniu przez lekarza Stacji
lub Punktu Krwiodawstwa. Krwiodawcy muszą być zdrowi. Tylko
wówczas upust krwi nie będzie szkodliwy dla ich organizmu. Poza
tym pobrana krew lub osocze nie mogą stanowić zagrożenia dla
chorych, którym zostaną one później przetoczone. Szczególne
groźne dla chorych jest przetoczenie krwi lub osocza
zawierających wirusy HIV, które powodują AIDS. Aby pobranie krwi
nie powodowało uszczerbku zdrowia dawcy, a jej przetoczenia nie
były przyczyną zakażenia biorcy chorobą zakaźną, wszyscy
krwiodawcy poddani są badaniom lekarskim i laboratoryjnym.
Kto nie może być krwiodawcą?
Nie mogą oddać krwi ani osocza
ludzie, którzy przebyli wirusowe zapalenie wątroby (tzn.
żółtaczkę zakaźną), chorzy na AIDS oraz nosiciele wirusa HIV. Z
tego względu krwi nie pobiera się od narkomanów,
homoseksualistów oraz ludzi mających liczne kontakty seksualne z
wieloma partnerami lub partnerkami. Przy każdym oddaniu krwi lub
osocza wykonywane są badania, które pozwalają wykryć nosicieli
wirusa HIV oraz wirusów zapalenia wątroby typu B i C, a także
osoby zakażone kiłą. Dawcami krwi nie mogą być ludzie chorzy na
gruźlicę, kiłę, choroby krwi, choroby serca i naczyń
krwionośnych oraz choroby nowotworowe, a także alkoholicy. Nie
można też oddawać krwi w ciągu 12 miesięcy po zabiegu
operacyjnym, po przetoczeniu krwi lub osocza i po wykonaniu
tatuażu. Przez okres sześciu miesięcy nie mogą oddawać krwi
osoby powracające z Afryki Środkowej i Zachodniej,
Tajlandii, a także osoby zwolnione z zakładów karnych. O
wszelkich wątpliwościach dotyczących stanu zdrowia należy
powiadomić lekarza, który wykonuje badania kwalifikujące do
oddania krwi lub osocza.
Chce oddać krew ale ...
... mogę zarazić
się AIDS
· Jeśli
chodzi o AIDS, jednego jesteśmy pewni, nie można się nim zarazić
w punkcie lub stacji krwiodawstwa. Wyposażenie tych placówek
jest całkowicie sterylne, a krew od każdego dawcy pobierana jest
przy użyciu sprzętu jednorazowego, tak więc nie ma mowy o
jakimkolwiek zarażeniu AIDS lub inną chorobą.
... nie cierpię
widoku krwi
· Nie
przejmuj się, nie musisz jej oglądać, ponieważ pobieranie odbywa
się poza zasięgiem Twojego wzroku. Będziesz widział tylko
uśmiechnięte twarze.
… zrobiłem co do
mnie należało, kiedyś kilka razy oddawałem krew
· Dziękujemy
za już oddaną krew. Przechowujemy Twoją dokumentację i
chcielibyśmy Cię przekonać, że jesteś potrzebny cały czas. Znów
Twój dar może być wykorzystany na wiele sposobów. Co roku, w
miarę rozwoju medycyny i nowych metod leczenia zwiększa się
zapotrzebowanie na krew.
... mam za mało
czasu
· Nawet
ludzie mający mało czasu moga poświęcić go trochę na oddanie
krwi. Gdy tylko pomyślisz, ile dobra możesz w ten sposób
wyświadczyć dojdziesz do wniosku, że masz jednak dość czasu, by
poświęcić kilka godzin w roku na oddanie krwi.
... ostatnio
chorowałem
· Bez
wątpienia nie możesz oddawać krwi podczas ostrej choroby lub
przez pewien czas po poważnym zabiegu chirurgicznym. Nie pobiera
się nigdy krwi od osób, których stan zdrowia budzi wątpliwość.
Każdego kandydata na dawcę bada lekarz.
... za mało ważę
· Wymagana
waga: co najmniej 45 kg. Krwiodawcy "wagi lekkiej" pomagają
jednak także oddając niewielką ilość krwi, która wystarcza np.
dla dziecka potrzebującego transfuzji.
... stracę przez
to na wadze albo utyję
·
To są obawy
bezpodstawne, o czym będziesz się mógł przekonać po oddaniu
krwi.
... jeśli raz
oddam krew, będę to musiał robić zawsze
· Oddawanie
krwi nie spowoduje wzmożonego jej wytwarzania. Nic Cię nie
zmusza do regularnego jej oddawania, ponieważ jednorazowe
oddanie krwi wywiera taki sam wpływ na jej produkcję, jak
krwawienie z nosa, miesiączka czy skaleczenie w palec. Jednakże
wielu systematycznych dawców oddaje krew regularnie 3 lub 4 razy
w roku i robią to nie dlatego, że muszą ale dlatego że
postanowili to robić.
... noszę okulary,
więc chyba nie mogę oddawać krwi?
· Stale
nas o to pytają! Oczywiście, że możesz, jeżeli poza tym jesteś
zdrowy, masz 18 do 60 lat i ważysz ponad
45 kg.
... mam taki
zamiar, ale jakoś nie mogę się zdecydować
· Przyjdź
dziś lub jutro, nie musisz się wcześniej umawiać. Kiedy się
wreszcie zdecydujesz, poczujesz się lepiej. Po prostu zgłoś się
do punktu lub stacji krwiodawstwa.
... nikt nigdy nie
prosił mnie o to
· Uważaj
się od tego momentu za zaproszonego. Twoja krew jest najbardziej
cennym darem, jaki możesz komuś ofiarować. Może ona ocalić życie
choremu dziecku, ofierze wypadku czy pacjentowi na stole
operacyjnym.
... nie będziecie
chcieli mojej krwi ponieważ mam pospolitą grupę "0"
· Potrzebna
i ważna jest krew każdej grupy. Ponieważ grupa "0" jest bardzo
rozpowszechniona, również zapotrzebowanie na nią jest duże.
Grupa "0" jest szczególnie cenna także dlatego, że można ją
stosować wówczas, gdy zabraknie krwi innych grup. Pamiętaj, że
istnieje stałe zapotrzebowanie na każdą grupę krwi, bo nie
wiadomo, która w danym momencie będzie potrzebna.
... boję się
oddawać krew
· Po
raz pierwszy każdy się trochę tego boi, ale zupełnie
bezpodstawnie. Przecież tysiące ludzi oddawało krew 50 lub 100
razy, a niektórzy nawet ponad 150 razy. Nie musisz być
supermenem aby oddawać krew; jest to naprawdę bardzo proste.
... jestem
anemiczny
· Ludzie
mogą mieć niedokrwistość, a obowiązkiem stacji lub punktu
krwiodawstwa jest właśnie niedopuszczenie do pobierania krwi od
takich osób. Przed każdym pobraniem przeprowadza się prosty
test: na podstawie pobranej próbki krwi w krótkim czasie można
ustalić czy jesteś zdrowy i możesz oddać
krew.
... mam za mało
krwi
· Przeciętny
dorosły człowiek ma około 5-6 litrów krwi. Lekarze uważają, że
zdrowi ludzie mogą oddawać ją regularnie. Jednorazowo pobiera
się do 450 ml, a krwiodawcy mogą oddawać taką ilość nie więcej
niż 6 razy w roku. Krew w twoim organizmie podlega wymianie
przez cały czas, nie zależnie od tego, czy ją oddajesz, czy nie,
a więc ilość oddana zostaje szybko uzupełniona.
... zemdleję
· Spróbuj,
a przekonasz się, że oddawanie krwi nie jest takie straszne.
Wszyscy dawcy odpoczywają 15 minut po jej pobraniu, a ilość
oddawanej krwi to tylko niewielki procent krwi krążącej w Twoim
organizmie. Większość ludzi po oddaniu krwi przyznaje, że nie
jest to wcale straszne i Ty z pewnością,
po oddaniu krwi powiesz to samo. Jeżeli naprawdę się boisz
możesz przyjść z przyjacielem. W stacji
lub punkcie krwiodawstwa można oddawać krew grupowo.
... nie cierpię
igieł
· Aby
wyeliminować ból, stosuje się specjalne ostrzone i profilowane
igły. Nakłucie nie jest bolesne.
... to jest zbyt
kłopotliwe
· W
większości szpitali w Polsce działają punkty krwiodawstwa. Jest
ich 459 oraz 23 Wojewódzkie i Rejonowe
Stacje Krwiodawstwa. Możesz udać się do każdej z powyższych
placówek - najlepiej do tej, która znajduje się najbliżej
Twojego miejsca zamieszkania. Weź ze sobą dowód osobisty lub
ważną legitymację ubezpieczeniową. Zgłoś się w godzinach
rannych.
... to mnie osłabi
· Krew
jest uzupełniana dość szybko. Zanim wyjdziesz z punktu
krwiodawstwa proces uzupełniania oddanej krwi już się
rozpocznie. Zaledwie po kilku godzinach jej objętość wróci do
normy, a Ty nie odczujesz żadnych dolegliwości i będziesz mógł
bez przeszkód wykonywać swoje zwykłe obowiązki.
... oddam krew
tylko, gdy będzie ona niezbędna
· Krew
niezbędna jest każdego dnia wielu chorym. Codziennie potrzeba
krwi od co najmniej 10 tysięcy dawców. Życie każdego pacjenta
wymagającego transfuzji jest zagrożone - jeśli w porę jej nie
otrzyma. Nie wahaj się więc - czyjeś życie zależy od Ciebie.
... zażywam
tabletki
To może
oznaczać, że trzeba będzie poczekać z oddaniem krwi. Ale nie
wszystkie leki mają wpływ na jakość krwi. Zasięgnij informacji w
punkcie krwiodawstwa, czy biorąc dany lek możesz oddawać krew.
|
